|
Evening
Primrose Oil (Çuha
Çiçeği Yağı) ve MS
Aşağıdaki
bilgiler Referans1' de kayıtlı
Judy Graham' ın, "Multiple Sclerosis-A self help guide to its management"
isimli MS ile ilgili kitaptan sadeleştirilerek tercüme edilmiş olup,
bilgi amaçlıdır.. Daha ayrıntılı
bilgi için ilgili kitaba bakınız. Evening Primrose bitkisinin Türkçe
ismi ile ilgili ayrıntılı açıklama için TIKLAYINIZ
1979 yılından
beri 780 MS hastası üzerinde Çuha
Çiçeği Yağı (Evening Primrose Oil) ile yapılan çalışmalarda hastaların % 65 'inde düzelme görülmüş
(hastalığın ilerlemesinde yavaşlama), % 22 'sinde bir değişiklik olmamış, % 10 'unda kötüleşme
önlenememiş, % 3 'ü ise takip edilememiştir. 1997 yılında bu yağı
kullanan 177 hasta üzerinde yapılan bir anket çalışmasında ise, 127
hastada düzelme görüldüğü (hastalığın ilerlemesinde yavaşlama), 33'
ünde hastalığın seyrinde bir değişiklik olmadığı, 17' sinde kötüleşmenin
devam ettiği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar oldukça umut
verici olabilir. Kullanım sürelerine
bağlı olarak, hastalığın seyrinde yavaşlama veya iyileşme gösteren hastaların oranları şöyledir:
|
Kullanım
Süresi |
İyileşme
Oranı |
| 4 aydan az |
% 35 |
| 4 ay-1 yıl |
% 63 |
| 1-2 yıl |
% 73 |
| 2-3 yıl |
% 82 |
Öncelikle Prof. R.H.S
Thompson, Prof. Roy Swank, Prof.E.J Field ve Prof. Hugh Sinclair (İngiltere) gibi
doktorlara doymamış yağ asitleri ile MS (Multiple Sclerosis - Çok
yönlü sertleşme) arasındaki bağlantıları açığa
çıkaran değerli çalışmaları için teşekkür
etmeliyiz. Linoleik asit (LA) ve MS ile ilgili ilk büyük deneme 1973 yılında
yapıldı. Ayçiçeği yağında bulunan LA, MS 'li
hastalara verildiğinde, hastalığın seyrinde ve ağrıların
şiddetinde düşme görüldü. Bunun ardından çeşitli şekillerde elde edilen ayçiçeği
yağları MS 'li hastaların
umudu oldu. Onu su gibi veya portakal suyu ile karıştırarak içtiler.
Prof. E.J Field
(İngiltere) temel yağ asitleri ve MS hususunda
bazı denemeler yaptı. Çuha çiçeği
yağı
'nı MS 'li hastaların kırmızı kan hücreleri
(Alyuvarlar)
üzerinde test etti. Kan testleri sonucu çuha çiçeği
yağı içindeki
Gama-Linolenik asidinin (GLA) MS 'li hastalar üzerinde LA 'dan daha
etkili olduğunu gösteriyordu. "Ben kendim de (söz
konusu kitabın yazarı: Judy Graham- Bkz. Ref1 )
Prof. Field tarafından kan testi yapılan MS 'li hastalardan biriydim.
Ardından bir yıllık bir Çuha çiçeği
yağı kapsülü
(Günde 3x2) 500 mg 'lık kapsül kullanımından sonra kanımdaki
EFA kan anormalliği düzeldi. Bu sürede herhangi bir özel diyet uygulamadım"
GLA neden LA 'dan daha iyidir?
LA vücutta
GLA 'ya
dönüşür. Bu da bir dizi reaksiyonla Prostaglandin 'e (PGE1)
dönüştürülür. MS hastalarında, LA GLA 'ya dönüştürülemez. Doğrudan GLA ile başlanırsa hatalı olan ilk
basamak atlanmış olacaktır. MS 'li hastalar dışında
şu durumlarda da bu basamak (LA - GLA dönüşümü) bloke olabilir. Yani
Linoleik asidin (LA), gamma-Linolenik aside (GLA) dönüşmesi engellenir. Bu
durumlarda dışardan GLA alınması gereklidir.
- Doymuş yağlardan zengin
diyet (Aşırı hayvansal yağ kullanımı)
- Kolesterolden zengin diyet
(Aşırı kolesterollü yiyecek tüketimi)
- Aşırı alkol alımı
- Çinko eksikliği
- Stres, umutsuzluk ve çaresizlik
duyguları (Stres hormonu Cortisol düzeyini artırır.)
- Viral enfeksiyonlar
(Bulaşıcı hastalıklar)
- Radyasyon
- Kanser
- Yaşlılık
- Şeker hastalığı
GLA'
nın MS 'li hastalar üzerindeki etkisi nedir?
PG
'ler (Prostaglandin) hücre fonksiyonlarının düzenlenmesinde hayati öneme
haizdir. Hormonlara benzerler fakat etkileri daha bölgesel ve ömürleri daha
kısadır.PG 'lerin 3 tipi vardır.PG1, PG2, PG3
GLA
ise bu
gruptan PG1 'lerin öncü maddesidir. PG1 'ler vücutta ;
- Kan damarlarının
genişlemesi
- Arterial basıncın
(tansiyon)
düşürülmesi
- Pıhtı oluşumunun
geciktirilmesi
- Kolesterol sentezinin baskılanması
-
Hasarlı T lenfositlerin
aktifleştirilmesi (Bağışıklık sistemi ile ilgili) gibi olaylardan
sorumludurlar.
PG1 'ler
T supresör lenfositleri uyarır. Bu lenfositler vücuda giren yabancı
maddelerin vücuttan farklı olduklarını fark ederek savunma
mekanizmasını çalıştırırlar. MS 'de sinir hücreleri
değişikliğe uğrar ve T lenfositler onları yabancı
olarak kabul edip yok etmeye çalışırlar. T lenfositlerde
bozukluk olursa savunma sistemi işlemez ya da işleyiş yönünü
farklılaştırıp kendi sinir hücrelerine zarar verebilir.
Santral sinir sistemine zarar verebilme tehlikesi olan B lenfositlerin etkisi
de PGE1 'ler tarafından azaltılır.
MS hastalarında
kırmızı kan hücrelerinin (alyuvar) sayısı düşer. Aynı zamanda büyük oranda hücre duvarının geçirgenliği
bozulur. Uzun süreli Çuha
çiçeği yağı kullanımı
ile, önceleri sık sık kötüleşme periyodu (relapslar) gösteren
hastalarda bu fonksiyon kaybının düzeldiği görülmüştür.
MS hastalarında
kan damarı çeperleri de zayıflamıştır. Bu durum da,
sinir hücreleri ve beyin hücreleri arasına kan sızmasına sebep
olur. PGE1, damar çeperini güçlendirerek sızıntıyı
önler. Ayrıca, damar içerisinde kolesterol birikimi ve buna bağlı
damar tıkanıklıklarına engel olur.
Sinirlerin
birbirleriyle bağlantı yaptıkları yerlerde, GLA'nın
elektrik akımının iletilmesini sağlayan maddelerin salınmasında
düzenleyici etkileri vardır. Sinir sistemi fonksiyonları düzelince, kas fonksiyonları da düzelir.
Yağ
asitlerinden fakir diyet uygulandığında, PG2 'lerin düzeyinde
belirgin bir artış olur. PG2 'ler bazı romatizmal
olaylardan muhtemelen de MS oluşumundan sorumludurlar. Son zamanlarda MS
hastalarının beyin omurilik sıvısında PG2
artışı tespit edilmiştir. Kandaki PG1 seviyesi GLA ile
arttırılırsa, PG2 'lerin sentezi baskılanır...
MS için ayrıca
bakınız: Omega-3
Referanslar:
1-Judy
Graham, "Multiple Sclerosis-A self help guide to its management",
Healing Arts Press,Rochester,Veirmont,ISBN 0-89281-242-7
Multiple Sclerosis- A Self-Help Guide to Its Management
Başvurabileceğiniz
Diğer Kitaplar:
2-Multiple Sclerosis and Having a Baby- Everything You Need to Know about Conception, Pregnancy, and Parenthood
3-The Multiple Sclerosis Diet Book- A Low-Fat Diet for the Treatment of M.S.
4-The First Year--Multiple Sclerosis- An Essential Guide for the Newly Diagnosed (The First Year Series)
|